نشانه حماقت

1. نشانه حماقت
   جاحظ در نوشته هايش آورده است كه روزي مامون با نديمانش نشسته بودو با هم صحبت مي كردند.مامون گفت:هر كس ريش دراز باشد، احمق است. عده اي گفتند: ما بر خلاف اين بسيار ديده ايم كه ريشهاي آنها دراز است اما مردمي زيرك هستند.مامون گفت:"امكان ندارد".در حين صحبت، مردي با ريشِ دراز از راه رسيد، عبايي بلند پوشيده،بر الاغي سوار بود.مامون او را احضار كرد. او احترام گذاشت و به خدمت رسيد.مامون از او پر...سيد: نام تو چيست؟ گفت:" ابوحمدويه" پرسيد:كنيه (لقب)تو چيست؟گفت " علويه".مامون به حاضران نگاه كرد و گفت:كسي كه نام را از كنيه تميز ندهد، بقيه ي اعمالش هم بر همين منوال خواهد بود.مامون از او سوال كرد چكاره اي؟ گفت:مردي فقيهم و در علوم تلاش كرده ام.اگر امير مي خواهد از من مساله اي سوال كند تا پاسخ دهم.مامون گفت:مردي گوسفندي را به شخصي فروحت و آن شخص گوسفند را تحويل گرفت.هنوز پولِ گوسفند را تسليم نكرده بود كه ناگاه گوسفند پشكلي انداخت. پشكل به چشم كسي خورد و آن شخص كور شد.حالا بگو ديه ی چشم با چه كسي است؟
   مرد سر فرو انداخت و بسيار فكر كرد و گفت:ديه چشم با فروشنده است نه خريدار!
   گفتند: چرا؟
   گفت: براي آنكه او به خريدار اعلام نكرده بودكه در كونِ اين گوسفند منجنيق كار گذاشته اند و پشكل پرتاب مي كند!
   مامون و حاضران خنديدند.او را پاداش دادند و آن مرد برفت. پس مامون گفت:درستي سخن من بر شما معلوم شد.كه بزرگان گفته اند :هر كس قيچي در دسترس او باشد و ريشش از دومشت بيشتر باشدو آن را نچيند.نشانه اي از حماقت اوست.